W magazynie FORUM nr 32/33 można przeczytać artykuÅ‚ Marcusa Rohwettera pt. "Tandeta kontrolowana", opublikowany pierwotnie przez Die Zeit (jego okrojona wersja jest dostÄ™pna online). W tym samym numerze pisma zamieszczono wywiad z Gilesem Slade i porady dla konsumentów opracowane na podstawie Stay Free! - nowojorskiego magazynu non profit demaskujÄ…cego ekscesy amerykaÅ„skiego konsumeryzmu i nieuczciwych mediów.

 

Z tych dwóch bulwersujÄ…cych tekstów dowiadujemy siÄ™ o tym, jak na etapie projektowania produktów obmyÅ›lane sÄ… różne "antyfunkcje", które można usunąć za dopÅ‚atÄ… oraz sposoby skrócenia potencjalnego czasu użytkowania samych produktów. Wszystko to aby skÅ‚onić konsumentów do wydania wiÄ™kszej iloÅ›ci pieniÄ™dzy. Mimo że z desek kreÅ›larskich inżynierów mogÄ… schodzić same idealne produkty - tanie, trwaÅ‚e i doskonaÅ‚e technicznie - producenci robiÄ… wszystko, żeby swoje wyroby popsuć (...) Od czasu wynalezienia masowej produkcji poważnÄ… przeszkodÄ… w rozwoju gospodarczym jest nasycenie rynku (...) produkt - taki, który kupuje siÄ™ raz i już nigdy siÄ™ nie psuje - nie ma ekonomicznego sensu. Perfekcja jest nierentowna.

 

Dlatego np. w urzÄ…dzeniach elektronicznych montowane sÄ… czipy, które ograniczajÄ… ich możliwoÅ›ci (do odblokowania za dodatkowÄ… opÅ‚atÄ…), uniemożliwiajÄ… wykorzystywanie części konkurencyjnych firm, wymianÄ™ baterii albo naprawÄ™ urzÄ…dzenia. Dlatego tak czÄ™sto wypuszczane sÄ… na rynek nowe modele samochodów i tak szybko zaprzestaje siÄ™ produkcji części do starszych modeli. Dlatego też fason modnych ubraÅ„ zmienia siÄ™ co sezon. Takie dziaÅ‚ania sÄ… logiczne z perspektywy zwiÄ™kszania sprzedaży, ale wprost godzÄ… w ideÄ™ zrównoważonego rozwoju.

 

Czy wiÄ™c kupujÄ…c niemarkowe odpowiedniki tonerów do drukarek, baterii do laptopów, naprawiajÄ…c po raz setny swoje auto albo noszÄ…c bluzkÄ™, która wyszÅ‚a z mody, naprawdÄ™ powinniÅ›my czuć siÄ™ gorzej?