Kupuj odpowiedzialnie! Kampania Polskiej Zielonej Sieci promująca etyczne i odpowiedzialne zakupy

Justyna Szambelan

Kodeks branży zabawkarskiej

Międzynarodowa Rada Przemysłu Zabawkarskiego (International Council of Toy Industry, ICTI) opracowała wspólny kodeks postępowania dla całej branży zabawkarskiej. Niestety, ani kodeks ani system kontrolowania fabryk nie sprawdzają się w praktyce. Sytuacja pracowników w fabrykach certyfikowanych przez ICTI niekoniecznie jest lepsza, niż w innych.

Sam kodeks jednak nie wystarcza. Oprócz tego, że przepisy są zapisane, ich przestrzeganie musi być kontrolowane. Dlatego ICTI wdrożyła proces CARE (Caring, Awareness, Responsibility, Ethical). Jego zadaniem jest zapewnienie „bezpiecznych i humanitarnych miejsc pracy dla pracowników fabryk produkujących zabawki na całym świecie” (www.icti-care.org).

Proces ICTI CARE polega na tym, że:

fabryki zgłaszają się po certyfikat spełniania wymogów kodeksu
audytorzy wyznaczeni przez ICTI wizytują fabryki
jeśli zauważają nadużycia, wskazują je kierownictwu fabryki i polecają podjąć działania naprawcze, następnie po określonym czasie ICTI ponownie wysyła audytorów do fabryki żeby sprawdzili, czy sytuacja uległa poprawie
jeśli stwierdzają, że fabryka działa zgodnie z przepisami kodeksu, nadają jej certyfikat ICTI CARE
2102 fabryk jest zarejestrowanych w procesie, a 1054 uzyskało już certyfikat.

Celem jest, aby producenci zabawek zlecali produkcję wyłącznie fabrykom, które uczestniczą w procesie ICTI CARE. Firmy biorące udział w tym procesie deklarują, że od wskazanej przez siebie daty będą współpracować wyłącznie w dostawcami posiadającymi certyfikat ICTI CARE.

Kodeks ICTI określa m.in. że:

czas pracy oraz wynagrodzenia muszą pozostawać w zgodzie z lokalnym prawem
nie jest wykorzystywana praca dzieci
praca nie jest przymusowa, pracownicy mogą opuścić miejsce pracy po zakończeniu zmiany, a strażnicy są zatrudnieni wyłącznie do pilnowania bezpieczeństwa
pracownikom przysługuje urlop chorobowy i macierzyński zgodnie z lokalnym prawem
pracownicy mogą zbiorowo reprezentować swoje interesy
fabryka zapewnia bezpieczne warunki pracy na poziomie określonym przez lokalne przepisy lub wyższym
zakład produkcji jest odpowiednio oświetlony i wentylowany, a wyjścia awaryjne są zawsze dostępne
dostępna jest odpowiednia opieka medyczna w przypadkach urazu przy pracy, a wyznaczeni pracownicy są przeszkoleni w udzielaniu pierwszej pomocy
drugi ewakuacyjne są odpowiednio oznaczone, a pracownicy są przeszkoleni w ewakuacji w razie alarmu
wyposażenie ochronne jest dostępne dla pracowników i wiedzą oni, jak go używać
zabezpieczenia maszyn odpowiadają lub przewyższają lokalne normy prawne
są zapewnione warunki do spożywania posiłków i spędzania przerw
zakład jest wyposażony w odpowiednią ilość toalet, które spełniają lokalne standardy sanitarne
jeśli fabryka zapewnia pracownikom zakwaterowanie, pokoje i łazienki muszą odpowiadać podstawowym potrzebom oraz spełniać lokalne normy
nie są stosowane psychiczne ani fizyczne kary

Celem kodeksu jest ustanowienie standardów działania, edukacja, zachęta by firmy zobowiązywały się do etycznej produkcji, a nie karanie.

Mocne strony ICTI CARE:

jednolity kodeks postępowania dla całej branży to dobry pomysł!
fakt, że kodeks jest powiązany z systemem certyfikacji sprawia, że jest on dużo bardziej skuteczny
audytorzy fabryk są wyznaczani przez ICTI, dzięki czemu fabryki nie mogą korzystać ze „swoich” audytorów, z którymi mogą się dogadywać
od 2007 pracownikom fabryk uczestniczących w procesie CARE rozdawane są karty, na których wypisane są ich prawa zgodnie z kodeksem ICTI, zgodnie z chińskim Prawem Pracy i informacje o organach przedstawicielstwa pracowników w ich zakładzie

Słabe strony ICTI CARE:

od 2006 r. przeprowadzono 135 niezapowiedzianych „dodatkowych” kontroli, z których praktycznie wszystkie wskazały, że fabryki oszukały audytorów!
poddostawcy fabryk współpracujących z markowymi firmami nie są objęci procesem CARE – co sprawia, że te ostatnie chętnie podpisują kontrakt z modelową fabryką z certyfikatem, a tymczasem większość produkcji odbywa się w „fabrykach ukrytych z cieniu”, w których dochodzi do poważnych nadużyć
rada i zarząd ICTI CARE Foundation składają się głównie z przedstawicieli przemysłu zabawkarskiego, nie ma wśród nich przedstawicieli organizacji zajmujących się prawami człowieka, przedstawicieli związków zawodowych ani specjalistów od prawa pracy
proces nie jest transparentny – informacje, w jakim stopniu dana firma zaopatruje się u certyfikowanych dostawców nie są upubliczniane

korporacje, prawa człowieka, zabawki