Uprawa i sprzedaż bananów. Ukryte koszty zewnętrzne.
Poniedziałek, 23.10.2017. Maciej Skinderowicz
Uprawa i sprzedaż bananów. Ukryte koszty zewnętrzne.
Fot. Maciek Zygmunt
Uprawa i dystrybucja bananów wiąże się z generowaniem ogromnych kosztów zewnętrznych, związanych z nieuczciwymi warunkami pracy oraz degradacją środowiska. Cena bananów na rynku europejskim powinna dawać do myślenia. Owoce sprowadzone z drugiego końca planety kosztują tyle, co te z lokalnych zbiorów. Tak jak gruszki w przypadku Polski lub jabłka w przypadku rynków zachodniej Europy.
Tanie banany
 
Przy uprawie bananów używa się około 400 różnych agrochemikaliów. W dużych ilościach stosuje się fungicydy (środki grzybobójcze). Zdarzają się przypadki, gdy opryski z samolotów są stosowane w trakcie pracy ludzi na plantacji. Wszystko po to, aby zmniejszyć koszty upraw i zwiększyć zyski. Pracownik plantacji otrzymuje około 8% z końcowej ceny banana. Jeśli uwzględnimy koszty opieki lekarskiej w przypadku zatruć pestycydami oraz straty środowiskowe związane z intensywnymi opryskami, to banany przestają być tanimi owocami. Na rynku europejskim dominuje gatunek bananów Cavendish. Ta odmiana zdominowała rynek w połowie XX wieku, po tym jak gatunek Gros Michael został zaatakowany i zniszczony przez grzyby. Cavendish jest mniej słodki i aromatyczny niż jego poprzednik, jednak jako odporniejszy podbił rynek bananów.
 
Ukryte koszty
 
Raport: „Zewnętrzne koszty uprawy bananów” autorstwa Trucost oraz Trueprice, porusza kwestie społeczne takie jak: prawa pracownicze i prawa człowieka, zaniżanie płac, dyskryminacja ze względu na płeć, zdrowie i bezpieczeństwo w trakcie pracy, zabezpieczenia społeczne, molestowanie i praca przymusowa. Raport analizuje również czynniki środowiskowe: wykorzystanie ziem, zmiany klimatyczne, zużycie wody, zanieczyszczenie gruntu, wody, powietrza i generowanie odpadów.
 
Średnie koszty zewnętrzne bananów wynoszą 6,70 USD za standardową skrzynkę bananów (18 kg). Najbardziej znaczącymi kosztami społecznymi są niewystarczające zarobki (bardzo niska płaca - koszt wyrównania wynagrodzenia dla pracowników najemnych, którzy zarabiają poniżej minimalnych dochodów) oraz ubezpieczenia społeczne pracowników i niskie dochody dla małych producentów. Największe koszty środowiskowe to wykorzystywanie ziemi, zużycie wody i zmiany klimatu. Koszty społeczne (60%) są większe niż koszty środowiskowe (40%) w sektorze produkcji bananów.
 
Banany Fairtrade – niższe koszty zewnętrzne
 
Producenci bananów Fairtrade mają niższe koszty zewnętrzne niż typowi producenci w tym sektorze. Średnie koszty zewnętrzne producentów Fairtrade wynoszą 3,65 USD za skrzynkę bananów, w porównaniu do 6,7 USD w sektorze bananów konwencjonalnych. Producenci Fairtrade mają znacznie niższe koszty społeczne.  Koszty środowiskowe mogą być wyższe lub niższe w zależności od kraju (rozwój gospodarczy, warunki klimatyczne, dostęp do wody itp.) ale są bardzo zbliżone do wzorców sektorowych (nawet o około 5% niższe).
 
Najważniejszymi czynnikami wpływającymi na sektor bananów Fairtrade są płace i zabezpieczenia społeczne pracowników a także zużycie wody i ilość stosowania nawozów. Producenci Fairtrade w Republice Dominikańskiej nadal stoją przed wyzwaniami w zakresie kosztów zewnętrznych, podczas gdy producenci z Kolumbii są w stanie je zminimalizować.
 
Konwencjonalne plantacje – pole do naśladowania wyższych standardów
 
Sektor bananów konwencjonalnych może nauczyć się praktyk Fairtrade m.in. poprzez poprawę warunków pracy i wysokość płac. Jednocześnie może polepszyć standardy w kwestiach środowiskowych i społecznych. Wyższe standardy można również wdrożyć poprzez wprowadzenie zrównoważonego zarządzania w przypadku zastosowania nawozów, zużycia energii i wody. Efektem tego może być obniżenie kosztów środowiskowych związanych z wykorzystaniem gruntów i kurczeniem się zasobów wody.
 
Wyniki badań pokazują, że produkcja bananów nie musi wiązać się z niszczeniem środowiska i wyzyskiem pracowników. Standardy stosowane na plantacjach Fairtrade stanowią wzór dla bardziej sprawiedliwej i zrównoważonej uprawy bananów w innych miejscach na świecie.
 
 
Więcej na temat bananów: http://www.ekonsument.pl/banany
 
Komentarze
Jeżeli nie widzisz tego obrazka kliknij odśwież i spróbuj ponownie
Podobne artykuły
Co udało się osiągnąć po roku kampanii skierowanej do Lidla?
Pracownicy na plantacjach ananasów i bananów w Kostaryce i Ekwadorze są narażeni na trujące pestycydy, otrzymują wynagrodzenie niewystarczające na życie, a związkowcy są zwalniani. Sytuacja taka ma miejsce pomimo, że większość plantacji na których przeprowadziliśmy badania posiada certyfikat Rainforest Alliance. Wśród nich znalazły się plantacje, które zaopatrują duże europejskie sieci supermarketów, w tym Lidl. Co udało się nam osiągnąć po roku prowadzenia kampanii? Zapraszamy do przeczytania naszego podsumowania.
Wrzuć BANANA do plecaka swojego dzieciaka!
Rozpoczyna się kolejny rok szkolny, a wraz z nim wraca problem odżywiania się dzieci i młodzieży. Dietetycy biją na alarm, że wciąż rośnie grupa otyłych dzieci w Polsce. Według raportu Instytutu Żywności i Żywienia z 2015 roku, ponad 22 proc. uczniów szkół podstawowych i gimnazjów w Polsce cierpi na nadwagę lub otyłość. Często wynika to z braku wiedzy na temat zdrowego odżywiania.
Co Ty wiesz o bananach, czyli prawdziwa historia twojego ulubionego owocu…
Banany to jedne z najbardziej lubianych owoców. Są pyszne i zdrowe, nie potrzebują reklamy, sprzedają się same. Wszyscy przyzwyczaili się też do niskich cen tej popularnej przekąski. Ale banany to też tony toksycznych chemikaliów, wymarły krajobraz, mizerne pensje i praca niszcząca zdrowie.
Ekwadorska spółdzielnia ASOGUABO działa od niemal 20 lat. Założyło ją 14 producentów, którzy chcieli sprzedawać swoje produkty klientom z Europy czy USA, bez pobierających prowizję pośredników. Taki cel trudno osiągnąć małym, pojedynczym producentom, jednak działając wspólnie mieli szansę. Udało się. Pierwszy kontener bananów Fairtrade wyruszył do Europy w październiku 1998 r.  
W ciągu jednej godziny Miguel, pracownik plantacji bananów w Ekwadorze zarobił ok. 1 euro. W takim samym czasie, Dieter Schwarz, właściciel Lidla, sieci sprzedającej banany zerwane przez Miguela, zarobił ponad 180 tysięcy euro. Przegięcie?
Kawa, herbata, czekolada, banany, wina czy tekstylia. Kupujemy te produkty stale i chcemy wiedzieć, że zostały wyprodukowane w sposób etyczny. Uważamy, że popularne sieci dyskontowe powinny zapewnić swoim klientom stały dostęp do produktów Fairtrade.